Welke opvoedingsstijl past het beste bij een hoogsensitieve tiener?

door | jun 24, 2021 | Hooggevoelig | 0 Reacties

Voor ouderschap bestaat er geen boekje. Als ouder maak je fouten, leer je daarvan en groei je op deze manier. Maar welke opvoedingsstijl hanteer je bij een hoogsensitieve tiener? Hoe reageer je tegen je tiener? Maar eerst hoe werkt de hersenen van een tiener nou eigenlijk in de pubertijd?

De werking van de hersenen bij tieners

Het emotiegebied bij tieners (de amygdala) in de hersenen groeit in deze periode sneller dan het denk en plangebied (de neocortex). Dat geeft sterke gevoelens en weinig mogelijkheden om daarover na te denken en bij te sturen. Emoties kunnen sterk worden gevoeg en nogal heen en weer slingeren. De gevolgen van het gedrag worden lang niet altijd goed ingeschat, vooral niet op langer termijn. Logisch redeneren lukt al aardig voor de tiener maar rekening houden met de context vaak nog niet. Daardoor kunnen de meningen die tieners hebben nogal eens zwart-wit zijn. Samen met sterke emoties liggen scherpe veroordelingen op de loer, van leeftijdsgenootjes, leerkrachten of ouders.

Ik snap dat dit vaak voor ouders een lastige fase is. Ouders komen voor uitdagingen te staan en vragen soms af hoe ze situaties het beste kunnen aanpakken. De relatieband wordt ook anders tussen ouder en tiener. Daarom leg ik hieronder meer uit over de opvoedingsstijlen.

De opvoedingsstijlen:

Ondersteunde opvoedingsstijl: De beste manier van opvoeden combineert met de maximale genegenheid en optimale sturing. In de verschillende wetenschappelijke studies die zijn gedaan. Wordt dit de democratische of ondersteunde opvoedingsstijl genoemd. Je oefent als ouder gezag uit, maar doet dit op een positieve wijze naar je tiener toe. Je betrekt je tiener bij beslissingen, je legt als ouder uit wat je verwacht en past vaker beloning dan straf toe. Waar je tiener de eigen verantwoordelijk aankan, krijgt het die ook.

Autoritaire opvoedingsstijl: De autoritaire opvoeder bepaald uitsluitend zelf wat de tiener mag en moet en doet veelal op koele, soms vijandige wijze. Er wordt zelden beloond en veel gestraft.

Verwaarlozende opvoedingsstijl: De opvoeder miskend zijn rol als opvoeder en laat de tiener in de steek. Gebrek aan sturing betekent hier; ‘zoek het zelf maar uit’. In tegenstelling tot de autoritaire opvoeder geeft deze ouder de boodschap dat het voor hem of haar nauwelijks uitmaakt wat de tiener doet of laat.

Overbezorgde opvoedingsstijl: De opvoeder is liefdevol naar de tiener toe maar juist dat het overslaat in over bezorgdheid. Angstige opvoeders willen elk risico vermijden en bieden hun tiener onvoldoende ruimte.

Toegeefelijke opvoedingsstijl: Omgekeerd zien we dat ouder smet een liefdevolle maar weinig sturende stijl te weinig gezag hebben. Ze zijn toegeeflijk en vinden het moeilijk hun tiener te frustreren. In een dergelijk gezien zien we vaak dat niet de ouder maar de tiener de baas is.

Er is, zoals te verwachten was, een samenhang tussen opvoedingsstijl en het gedrag van de tiener. De verwaarlozende opvoedingsstijl heeft de meest negatieve consequenties voor zowel de cognitieve competenties (slechte schoolprestaties) als de sociale competenties (gedragproblemen). De ondersteunende opvoedingsstijl vertoonde en samenhang met vriendelijkheid, coöperatief gedrag van de tiener en is gunstig voor de prestaties.

Gewenst gedrag stimuleren

Wil jij positief gedrag bij je tiener stimuleren? Dan kan je beter geen straf toepassen. Er is wetenschappelijk bewezen dat dit juist niet zo effectief is. Wat wel effectief is, is de premack principe. Dit betekent dat jij je tiener het vooruitzicht stelt van iets dat je tiener onwijs leuk vindt om te doen, gebruikt kan worden om een minder leuke activiteit te bekrachtigen (zodat het vaker gaat gebeuren). Wanneer jij wilt als ouder dat je tiener zijn of haar kamer opruimt kan je vertellen, dat je tiener na het opruimen van zijn kamer mag gaan gamen. Of je dochter na het opruimen van haar kamer, met vriendinnen mag afspreken om te shoppen of naar buiten mag gaan.

Wanneer ik vaak deze tips geef aan ouders, zien ze dat het thuis al heel anders gaat. Juist door bewust te worden van de communicatie, kan je als ouder met je tiener al een hoop bereiken!

Ik ben benieuwd of je wat aan deze tips hebt, en laat me dit vooral weten!

Liefs,

Veerle

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *